Từ ngày 01/7/2025, nhà thầu điện (tổ chức thi công, lắp đặt thiết bị điện công trình) không còn phải có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng hạng I, II hay III, và Sở Xây dựng cũng dừng cấp loại chứng chỉ này cho tổ chức. Thay vào đó, doanh nghiệp tự công khai thông tin năng lực trên hệ thống của Bộ Xây dựng và tự chịu trách nhiệm về thông tin đó. Với chủ đầu tư nhà xưởng, điều này có nghĩa là tờ chứng chỉ không còn là thứ để “lọc” nhà thầu; phải kiểm tra năng lực thật bằng cách khác.

Bài này nằm trong nhóm bài hướng dẫn chọn nhà thầu điện công nghiệp cho nhà máy, nhà xưởng. Phần dưới giải thích hạng I, II, III trước đây nghĩa là gì, quy định đã đổi ra sao, cá nhân trong đội thi công còn cần chứng chỉ gì, và chủ đầu tư nên xem những gì thay cho chứng chỉ năng lực.

Dãy vỏ tủ điện đang lắp thanh cái đồng phân màu pha tại xưởng gia công tủ
Vỏ tủ điện đang lắp hệ thanh cái tại xưởng. Năng lực của nhà thầu điện thể hiện ở những việc như thế này nhiều hơn ở tờ chứng chỉ.

Chứng chỉ năng lực hạng I, II, III trước đây nghĩa là gì

Trước 01/7/2025, tổ chức tham gia thi công xây dựng, trong đó có thi công lắp đặt thiết bị điện công trình, phải được Bộ Xây dựng hoặc Sở Xây dựng cấp chứng chỉ năng lực theo từng lĩnh vực. Mỗi chứng chỉ ghi lĩnh vực (ví dụ thi công công tác xây dựng, lắp đặt thiết bị vào công trình) và một hạng.

Hạng quyết định doanh nghiệp được nhận công trình ở cấp nào:

Hạng (theo quy định cũ)Phạm vi được nhậnĐiều kiện chính khi xin cấp (tóm lược)
Hạng ICông trình mọi cấpNhân sự chủ chốt có chứng chỉ hành nghề hạng I, đã thực hiện công trình cấp I hoặc cấp II cùng loại
Hạng IICông trình từ cấp II trở xuốngNhân sự chủ chốt có chứng chỉ hành nghề hạng II trở lên, đã thực hiện công trình cấp II hoặc cấp III cùng loại
Hạng IIICông trình từ cấp III trở xuốngNhân sự chủ chốt có chứng chỉ hành nghề hạng III trở lên, có công nhân kỹ thuật phù hợp lĩnh vực

Cấp công trình nhà xưởng phụ thuộc chủ yếu vào quy mô kết cấu (nhịp, chiều cao, diện tích sàn), nên nhà xưởng một tầng quy mô vừa và nhỏ thường thuộc cấp III hoặc cấp II. Vì vậy trước đây, chứng chỉ hạng II hoặc III là mức hay gặp trong hồ sơ chọn thầu gói điện nhà xưởng.

Điểm yếu của cách làm cũ là chứng chỉ cấp một lần, có thời hạn nhiều năm, và chủ yếu xét trên hồ sơ nhân sự và hợp đồng đã làm. Một doanh nghiệp có chứng chỉ hạng II vẫn có thể đang thiếu người, thiếu đội thi công thật hoặc đi “mượn” hồ sơ nhân sự để xin cấp.

Quy định đã thay đổi thế nào

Thay đổi diễn ra qua ba văn bản, theo thứ tự thời gian:

  1. Từ 01/7/2025: theo trả lời của Bộ Xây dựng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, các tổ chức tham gia hoạt động xây dựng không còn bị yêu cầu có chứng chỉ năng lực, và thủ tục cấp chứng chỉ năng lực cho tổ chức được bãi bỏ. Căn cứ là các điều khoản sửa đổi Luật Xây dựng nằm trong Luật Đường sắt số 95/2025/QH15.
  2. Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/7/2026) giữ hướng này: tổ chức tự công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng trên hệ thống thông tin do Bộ Xây dựng quản lý, thay cho việc xin cấp chứng chỉ.
  3. Nghị định 212/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/7/2026) hướng dẫn chi tiết. Theo tóm tắt của KPMG Việt Nam, nội dung tự công khai gồm tên, địa chỉ, người đại diện theo pháp luật, mã số doanh nghiệp, năng lực hoạt động xây dựng, và hạng, lĩnh vực theo chứng chỉ năng lực đã được cấp trước đây nếu có. Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin.

Như vậy, hạng I, II, III của tổ chức giờ chỉ còn là thông tin lịch sử: doanh nghiệp từng được cấp thì có thể ghi lại, nhưng không còn cấp mới và cũng không còn là điều kiện bắt buộc để nhận thầu. Việc kiểm tra, xử lý vi phạm về điều kiện năng lực trên địa bàn do Sở Xây dựng đảm nhận.

Bài viết này tóm tắt quy định để chủ đầu tư dễ hình dung. Khi lập hồ sơ mời thầu hoặc hợp đồng có giá trị lớn, nên đối chiếu nguyên văn Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 212/2026 hoặc hỏi luật sư, vì các văn bản hướng dẫn còn có thể được bổ sung.

Hồ sơ mời thầu vẫn đòi chứng chỉ năng lực: xử lý thế nào

Quy định đã bỏ nhưng thói quen thì chưa. Báo Đấu thầu (tháng 7/2026) ghi nhận nhiều hồ sơ mời thầu gói xây lắp năm 2026 vẫn yêu cầu nhà thầu nộp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng. Bộ Xây dựng cũng đã trả lời trên Báo Đấu thầu rằng tổ chức tham gia xây dựng công trình điện không bị yêu cầu chứng chỉ năng lực từ 01/7/2025.

Với chủ đầu tư tư nhân (phần lớn nhà xưởng FDI và doanh nghiệp trong nước tự bỏ vốn), việc giữ tiêu chí này trong hồ sơ chọn thầu có hai hệ quả:

  • Loại oan những nhà thầu thành lập sau 2025 hoặc có chứng chỉ cũ đã hết hạn, dù họ có đội thi công tốt.
  • Tạo cảm giác an toàn giả: nhà thầu có tờ chứng chỉ cũ chưa chắc đang đủ người và đủ năng lực tại thời điểm thi công.

Cách làm hợp lý hơn là thay tiêu chí “có chứng chỉ năng lực hạng X” bằng các tiêu chí đo được ở phần dưới. Nếu công ty mẹ ở nước ngoài có checklist cố định đòi “license”, có thể giải thích bằng văn bản rằng quy định Việt Nam đã chuyển sang cơ chế tự công khai, rồi yêu cầu nhà thầu cung cấp bản in thông tin đã công khai.

Đang lập tiêu chí chọn nhà thầu điện cho nhà xưởng? Đại Phú Thịnh gửi hồ sơ năng lực, danh sách công trình đã làm và mời anh chị đến xem công trình đang thi công. Khảo sát miễn phí trong 24h tại TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An.

Gọi hotline 0986 239 299 Nhắn Zalo 0986 239 299

Cá nhân trong đội thi công điện còn cần chứng chỉ gì

Bỏ chứng chỉ năng lực của tổ chức không có nghĩa là bỏ mọi loại giấy tờ. Có ba nhóm cần phân biệt:

1. Chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng của cá nhân

Theo tóm tắt Nghị định 212/2026 của KPMG, chứng chỉ hành nghề cá nhân được thu hẹp còn bốn lĩnh vực: khảo sát xây dựng, lập quy hoạch đô thị và nông thôn, thiết kế xây dựng, và giám sát thi công xây dựng. Với gói điện nhà xưởng, hai lĩnh vực liên quan trực tiếp là:

  • Thiết kế: người chủ trì thiết kế hệ thống điện công trình (nếu nhà thầu làm luôn phần thiết kế).
  • Giám sát thi công: người giám sát lắp đặt thiết bị điện, thường do tư vấn giám sát của chủ đầu tư đảm nhận, không phải nhà thầu thi công.

Chỉ huy trưởng hay kỹ sư phụ trách thi công của nhà thầu không nằm trong bốn lĩnh vực trên theo tóm tắt này. Chủ đầu tư vẫn nên yêu cầu nêu tên, bằng cấp và kinh nghiệm của người phụ trách, vì đây là người quyết định chất lượng ngoài hiện trường.

2. Huấn luyện an toàn điện cho thợ

Đây là yêu cầu thuộc lĩnh vực an toàn điện của ngành Công Thương, không liên quan đến việc bỏ chứng chỉ năng lực xây dựng. Người trực tiếp làm việc với thiết bị điện, nhất là thao tác đóng cắt, đấu nối tủ trung thế và làm việc gần phần mang điện, phải được huấn luyện an toàn điện và được cấp thẻ theo bậc an toàn phù hợp. Khi làm việc trong khu công nghiệp hoặc nhà máy đang vận hành, ban quản lý và bộ phận EHS của chủ xưởng thường kiểm tra thẻ này trước khi cho vào công trường.

3. Giấy tờ cho phần đấu nối với điện lực

Phần trạm biến áp và đường dây trung thế đấu nối vào lưới do công ty điện lực địa phương quản lý thủ tục. Điện lực sẽ xem hồ sơ thiết kế, biên bản thí nghiệm thiết bị và hồ sơ nghiệm thu trước khi đóng điện. Nhà thầu điện có kinh nghiệm thường biết rõ bộ hồ sơ này, và đây là một chỉ báo năng lực thực tế tốt hơn chứng chỉ.

Tủ điều khiển biến tần đã đấu dây hoàn chỉnh với ba bộ điều khiển động cơ và hàng cầu đấu
Tủ điều khiển biến tần đã đấu dây. Cách đánh số dây, xếp cầu đấu và bó cáp trong tủ cho thấy tay nghề của đội thi công.

Thay cho chứng chỉ, chủ đầu tư nên kiểm tra gì

Dưới đây là các tiêu chí đo được, có thể đưa thẳng vào hồ sơ yêu cầu hoặc phiếu đánh giá nhà thầu.

Tiêu chíYêu cầu nhà thầu cung cấpChủ đầu tư tự kiểm chứng bằng cách
Thông tin pháp lýGiấy đăng ký doanh nghiệp, bản in thông tin năng lực đã tự công khai trên hệ thống của Bộ Xây dựngTra mã số thuế trên cổng đăng ký doanh nghiệp; tra tên trên hệ thống cơ sở dữ liệu hoạt động xây dựng
Công trình tương tựDanh sách 3–5 công trình nhà xưởng gần nhất: địa điểm, quy mô, công suất trạm, năm hoàn thànhGọi cho chủ đầu tư cũ; đến xem tận nơi một công trình đang vận hành
Hợp đồng và nghiệm thuBản sao hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý của các công trình trên (che giá nếu cần)Đối chiếu tên chủ đầu tư, ngày ký, giá trị với danh sách đã khai
Nhân sự chủ chốtTên, bằng cấp, số năm kinh nghiệm của chỉ huy trưởng, kỹ sư điện; thẻ an toàn điện của tổ thợGhi tên người phụ trách vào hợp đồng; yêu cầu gặp trực tiếp trước khi ký
Đội thi công thậtSố thợ cơ hữu, tổ đội đang làm ở đâuGhé công trình đang thi công của nhà thầu, xem tổ chức hiện trường
Năng lực gia công tủXưởng tủ điện tự có hay đặt ngoài; ảnh tủ đã làmĐến xưởng xem tủ đang lắp ráp, cách đi thanh cái, đấu dây
Tài chínhBáo cáo tài chính 2–3 năm gần nhất hoặc cam kết bảo lãnhYêu cầu bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh tạm ứng từ ngân hàng

Những câu hỏi cụ thể nên đặt ra khi gặp nhà thầu đã được tổng hợp trong bài các câu hỏi cần hỏi nhà thầu điện trước khi ký hợp đồng.

Xe tải cẩu chở các tủ điện đã đóng gói đến công trình nhà xưởng
Xe cẩu chở tủ điện từ xưởng gia công đến công trình. Nhà thầu tự gia công tủ chủ động được tiến độ hơn nhà thầu phải đặt hàng ngoài.

Đưa yêu cầu năng lực vào hợp đồng

Khi không còn chứng chỉ làm “bảo chứng”, hợp đồng phải gánh phần đó. Một số điều khoản nên có:

  • Nhân sự cam kết: ghi tên chỉ huy trưởng và kỹ sư điện phụ trách; thay người phải được chủ đầu tư đồng ý bằng văn bản, người thay có kinh nghiệm tương đương.
  • Cam kết thông tin năng lực: nhà thầu cam kết thông tin đã cung cấp và đã tự công khai là đúng; nếu sai, chủ đầu tư có quyền chấm dứt hợp đồng.
  • Bảo lãnh: bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh tạm ứng do ngân hàng phát hành, thay vì chỉ dựa vào uy tín.
  • Thầu phụ: nêu rõ hạng mục nào được giao thầu phụ và thầu phụ phải được chủ đầu tư chấp thuận, tránh tình trạng nhà thầu chính nhận rồi giao lại toàn bộ.
  • Hồ sơ hoàn công và thí nghiệm: liệt kê các biên bản thí nghiệm, đo điện trở tiếp địa, hồ sơ hoàn công phải bàn giao, gắn với đợt thanh toán cuối.

Bộ điều khoản đầy đủ hơn, gồm thanh toán, bảo hành và phạt chậm tiến độ, có trong bài 10 điều khoản cần có trong hợp đồng thi công điện nhà xưởng. Khi đã có vài báo giá trong tay, cách đặt chúng cạnh nhau cho công bằng được hướng dẫn ở bài đọc và so sánh báo giá nhà thầu điện.

Thợ lắp khung giá đỡ đi dây điện trên sàn trong xưởng sản xuất đang hoạt động
Đội thợ lắp khung giá đỡ đi dây trong xưởng đang sản xuất. Ghé công trình đang thi công là cách nhanh nhất để thấy nhà thầu tổ chức hiện trường ra sao.

Hỏi đáp về chứng chỉ năng lực nhà thầu điện

Chứng chỉ năng lực đã cấp trước 01/7/2025 có còn dùng được không?

Doanh nghiệp vẫn có thể ghi hạng, lĩnh vực theo chứng chỉ cũ khi tự công khai thông tin năng lực. Tuy nhiên chứng chỉ này không còn là điều kiện bắt buộc, nên nó chỉ có giá trị tham khảo về lịch sử hoạt động. Chủ đầu tư không nên xem chứng chỉ cũ là bằng chứng năng lực hiện tại.

Nhà thầu điện mới thành lập sau 2025 có được nhận thầu nhà xưởng không?

Về điều kiện năng lực xây dựng, không có quy định nào cấm chỉ vì không có chứng chỉ năng lực. Chủ đầu tư nên đánh giá bằng kinh nghiệm thật của nhân sự chủ chốt và công trình họ đã làm, kể cả khi làm ở công ty khác trước đó.

Thợ điện có cần chứng chỉ hành nghề không?

Thợ thi công không cần chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng. Thợ cần được huấn luyện an toàn điện và có thẻ an toàn phù hợp với công việc, nhất là khi thao tác trên thiết bị trung thế hoặc trong nhà máy đang vận hành.

Cần một nhà thầu điện nhà xưởng có đội thi công, xưởng tủ điện và công trình để anh chị đến xem tận nơi? Liên hệ Đại Phú Thịnh để nhận hồ sơ năng lực và lịch khảo sát. Khảo sát miễn phí trong 24h tại TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An.

Gọi hotline 0986 239 299 Nhắn Zalo 0986 239 299

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi ngay: 0986239299 ZaloChat Zalo Chat Messenger